Drwy gyllid Llwybr 1 Taith, teithiodd Christina Roy BEM, Cydlynydd Dysgu Teuluol yng Ngrŵp Dysgu Rhieni Ysgol Uwchradd Cathays, i India i archwilio dysgu oedolion yn y gymuned, ymgysylltu â theuluoedd a datblygu sgiliau. Gan weithio gyda Sefydliad Ailadeiladu Gwledig ym Mhrifysgol Visva-Bharati a Sarada Mission, canolbwyntiodd yr ymweliad ar ddeall sut y gall sgiliau creadigol a galwedigaethol rymuso menywod, cryfhau teuluoedd a chefnogi dysgu gydol oes.
Galluogodd y prosiect i arferion creadigol newydd a dysgu diwylliannol gael eu dwyn yn ôl i Gymru, gan fod o fudd uniongyrchol i ddysgwyr sy’n oedolion, yn enwedig y rhai o gymunedau lleiafrifoedd ethnig. Llywiodd y wybodaeth a gafwyd weithdai creadigol, dysgu Saesneg fel Ail Iaith a gweithgareddau ymgysylltu diwylliannol, gan helpu dysgwyr i ailgysylltu â’u treftadaeth wrth ddatblygu hyder, sgiliau a chymwysterau.
Mae Christina yn dweud mwy wrthym am y profiad:
Roeddwn i eisiau mynd i India i archwilio sut mae teuluoedd a chymunedau yng Ngorllewin Bengal yn defnyddio dysgu seiliedig ar sgiliau i wella addysg, cyfleoedd cyflogaeth a lles teuluoedd. Drwy ymgysylltu â sefydliadau sy’n cefnogi dysgu a datblygiad menywod, llwyddais i archwilio sgiliau creadigol a galwedigaethol fel brodwaith Kantha, gwneud gemwaith, crefftau a ffurfiau celf traddodiadol, ac archwilio sut mae’r sgiliau hyn yn cyfrannu at annibyniaeth economaidd a datblygiad cymunedol.
Fe nodais ddefnyddio’r dysgu hwn i gyfoethogi darpariaeth dysgu teuluol yng Nghymru, ysbrydoli dysgwyr sy’n oedolion o gefndiroedd amrywiol ac annog unigolion i werthfawrogi eu diwylliant a’u treftadaeth wrth ddatblygu hyder, creadigrwydd a dyheadau.
Fel sefydliad sy’n gweithio gyda chymunedau amrywiol, gan gynnwys llawer o ddysgwyr â threftadaeth Bengali a Bangladeshi, cefais fewnwelediadau gwerthfawr o ddulliau arloesol o addysg oedolion yn y gymuned yn India.
Yn ystod fy ymweliad, archwiliais fodelau gwledig a threfol o ddysgu teuluol ac oedolion. Trwy ymweliadau â Shantiniketan a Kolkata, gwelais raglenni sy’n cefnogi menywod i ddatblygu sgiliau ymarferol a chreadigol, cynhyrchu incwm a chryfhau annibyniaeth deuluol. Tynnodd yr ymweliad â Sarada Mission sylw at y rôl bwysig y gall addysg a datblygu sgiliau ei chwarae wrth gefnogi menywod, teuluoedd a chymunedau.
Darparodd y profiadau hyn ddysgu gwerthfawr ar sut y gellir integreiddio traddodiadau diwylliannol, creadigrwydd a sgiliau ymarferol i ddysgu gydol oes, gan greu cyfleoedd ystyrlon i ddysgwyr a theuluoedd.
Mae’r wybodaeth a’r sgiliau a gefais trwy’r symudedd wedi’u hymgorffori’n llwyddiannus mewn gweithgareddau dysgu teuluol ledled Cymru ehangach, gan greu ystod o ganlyniadau cadarnhaol i ddysgwyr a’r gymuned ehangach. Ysbrydolodd dysgu o Bengal gyflwyno gweithdai sgiliau creadigol newydd, gan ymgorffori technegau crefft traddodiadol mewn rhaglenni lleol. Mae’r gweithgareddau hyn wedi cyfoethogi sesiynau dysgu teuluol ac wedi gwella darpariaeth Saesneg fel Siaradwyr (ESOL) trwy adrodd straeon diwylliannol, creadigrwydd a threftadaeth a rennir.
Arweiniodd y symudedd hefyd at gydweithrediad ag Amgueddfa Hanes Genedlaethol Sain Ffagan ar brosiect Llyfrgell Bywyd, Cariad a Cholled, a anogodd ddysgwyr i archwilio a chymharu profiadau, traddodiadau a straeon Cymru a Bengal. Cyfrannodd mwy o ymgysylltiad mewn dysgu at nifer o gyfranogwyr yn cyflawni cymwysterau Saesneg fel Ail Iaith.
Cafodd y prosiect effaith sylweddol ar ddysgwyr, cymunedau ac arfer proffesiynol.
I ddysgwyr, mae’r prosiect wedi creu cyfleoedd i ddatblygu sgiliau creadigol, cryfhau hunaniaeth ddiwylliannol a meithrin hyder. Mae llawer o gyfranogwyr, yn enwedig menywod o gymunedau heb gynrychiolaeth ddigonol, wedi cymryd rhan mewn gweithgareddau a oedd yn dathlu eu treftadaeth wrth gefnogi datblygiad personol a dysgu. Cefnogodd cymryd rhan mewn gweithgareddau dysgu creadigol a diwylliannol rai o’r dysgwyr i symud ymlaen o fewn rhaglenni ESOL, gyda nifer yn cyflawni cymwysterau Mynediad 2 a Mynediad 3.
Myfyriodd un o fy nysgwyr ar y cyfleoedd dysgu newydd a dywedodd:
Dangosodd y prosiect i mi fod ein diwylliant, ein straeon a’n traddodiadau yn werthfawr. Trwy’r gweithgareddau, cefais sgiliau newydd, gwnes gysylltiadau newydd a theimlais fy mod yn cael fy annog i gymryd y cam nesaf yn fy addysg.
I’r gymuned ehangach, mae’r prosiect wedi meithrin cysylltiadau cryfach rhwng diwylliannau Cymru, India a Bangladesh. Ac i mi, rhoddodd yr ymweliad brofiad uniongyrchol o fodelau dysgu cymunedol arloesol y gellid eu haddasu a’u hymgorffori o fewn darpariaeth dysgu teuluol yng Nghymru.
Drwy gysylltu dysgwyr â’u gwreiddiau diwylliannol, datblygu sgiliau creadigol newydd a chryfhau ymgysylltiad cymunedol, mae’r prosiect wedi gadael gwaddol parhaol sy’n ymestyn ymhell y tu hwnt i’r symudedd gwreiddiol.
Byddwn, mae Taith wedi rhoi cyfle o’r fath i mi sydd wedi creu ffordd newydd o ddysgu sgiliau rhwng Cymru a Bengal. Roedd ein dysgwyr BAME yn gallu cysylltu â’u gwreiddiau a gwerthfawrogi eu diwylliant a’u traddodiad eu hunain, tra rhoddodd ddealltwriaeth i mi pa mor dda y mae’r teuluoedd yn dysgu ac yn gweithio yn seiliedig ar sgiliau creadigol.